CMD Komutları: Windows Temel ve Gelişmiş Liste

CMD komutları, Windows üzerinde ağ teşhisi, kullanıcı yönetimi, servis kontrolü, Group Policy, dosya sistemi ve sistem onarımı gibi işlemleri hızlı biçimde gerçekleştirmek için hâlâ önemli bir yönetim aracıdır. Bu rehber, yalnızca komut isimlerini değil, sistem yöneticilerinin günlük operasyonda kullanabileceği örnekleri içerir.

CMD Nasıl Açılır?

Başlat menüsünde cmd veya Komut İstemi araması yapabilirsiniz. Sistem ayarını değiştiren bazı komutlar için terminali Yönetici olarak çalıştır seçeneğiyle açmanız gerekir.

Hızlı CMD Komutları Tablosu

Komut	Ne için kullanılır?
ipconfig	IP ve adaptör yapılandırması
ping	Temel ağ erişim testi
nslookup	DNS sorgulama
tracert	Hedefe giden ağ yolunu izleme
netstat	Bağlantı ve dinleyen portları inceleme
net user	Yerel kullanıcı yönetimi
whoami	Geçerli kullanıcı/yetki bağlamı
gpupdate	Group Policy yenileme
gpresult	Uygulanan Group Policy sonucunu inceleme
tasklist	Çalışan process’leri listeleme
taskkill	Process sonlandırma
sc	Windows servislerini sorgulama/yönetme
sfc	Windows sistem dosyası kontrolü
DISM	Windows image/component store onarımı

Dosya ve Klasör Komutları

dir — Klasör İçeriğini Listeleme

dir
dir C:Logs
dir C:Logs*.log /s

cd — Dizin Değiştirme

cd /d D:Data

/d farklı sürücüye geçerken de dizini değiştirir.

mkdir, copy, move ve ren

mkdir C:TempRapor
copy C:Temprapor.txt D:Arsiv
move C:Temprapor.txt D:Arsiv
ren D:Arsivrapor.txt rapor-eski.txt

del ve rmdir Kullanırken Dikkat

del C:Temp*.tmp
rmdir C:TempEskiKlasor /s

Uyarı: del ve özellikle rmdir /s veri silebilir. Üretim sisteminde wildcard veya recursive silme kullanmadan önce hedef yolu doğrulayın.

Ağ Troubleshooting CMD Komutları

ipconfig

ipconfig /all
ipconfig /flushdns
ipconfig /displaydns

ipconfig /all ile IP, gateway, DNS sunucuları ve DHCP durumunu birlikte görebilirsiniz.

ping

ping 10.0.0.10
ping server.domain.local

IP adresine erişim var fakat hostname başarısızsa DNS katmanını ayrıca inceleyin. Ping başarısızlığı tek başına sistemin erişilemez olduğunu kanıtlamaz; ICMP firewall tarafından engellenmiş olabilir.

nslookup

nslookup server.domain.local
nslookup -type=SRV _ldap._tcp.dc._msdcs.domain.local

Active Directory DNS ve DC discovery sorunlarında ayrıntılı akış için AD DNS ve DC Locator Troubleshooting rehberine bakabilirsiniz.

tracert ve pathping

tracert 8.8.8.8
pathping server.domain.local

netstat

netstat -ano
netstat -ano | findstr LISTENING
netstat -ano | findstr :443

-o PID bilgisini gösterir. PID’yi tasklist ile eşleştirebilirsiniz.

Kullanıcı ve Yetki Yönetimi

whoami

whoami
whoami /groups
whoami /priv

net user

net user
net user KullaniciAdi
net user YeniKullanici * /add

Parolayı komut satırında açık metin yazmak yerine * kullanmak parolanın interaktif girilmesini sağlar. Ayrıntılı örnek için Net User ile Yerel Kullanıcı Oluşturma rehberine bakın.

net localgroup

net localgroup
net localgroup Administrators
net localgroup Administrators YeniKullanici /add

Yerel Administrators üyeliği ayrıcalıklı erişim verir; minimum yetki prensibine göre kullanılmalıdır.

Process ve Servis Yönetimi

tasklist ve taskkill

tasklist
tasklist | findstr notepad
taskkill /PID 1234
taskkill /IM notepad.exe

/F zorla sonlandırır ve veri kaybına yol açabilir; yalnızca gerektiğinde kullanın.

sc query

sc query
sc query w32time
sc qc w32time

sc qc servis yapılandırmasını; sc query ise çalışma durumunu incelemek için kullanışlıdır.

Group Policy Komutları

gpupdate

gpupdate /force

/force her sorunun çözümü değildir. GPO uygulanmıyorsa policy sonucunu ve istemci loglarını incelemek gerekir.

gpresult

gpresult /r
gpresult /h C:Tempgpresult.html

GPO sorunlarında GPO Uygulanmıyor: Troubleshooting Rehberi ile birlikte kullanabilirsiniz.

Windows Sistem Onarım Komutları

SFC

sfc /scannow

DISM

DISM /Online /Cleanup-Image /CheckHealth
DISM /Online /Cleanup-Image /ScanHealth
DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth

Sistem dosyası bozulmalarında önce sorunun bağlamını belirleyin. DISM ve SFC işlemlerinin tamamlanması zaman alabilir; üretim sunucularında bakım etkisini değerlendirin.

chkdsk

chkdsk C:
chkdsk C: /scan

Onarım parametreleri disk üzerinde değişiklik yapabilir ve bazı senaryolarda yeniden başlatma gerektirebilir. Önce salt-okunur/online kontrollerle başlayın.

Active Directory ve Domain İçin Yararlı CMD Komutları

nltest /dsgetdc:domain.local
nltest /sc_verify:domain.local
set logonserver
echo %logonserver%

Secure channel problemi varsa Trust Relationship / Secure Channel rehberini kullanabilirsiniz.

CMD Çıktısını Dosyaya Kaydetme

ipconfig /all > C:Tempipconfig.txt
gpresult /r > C:Tempgpresult.txt
netstat -ano >> C:Tempnetwork.log

> dosyayı yeniden oluşturur; >> mevcut dosyanın sonuna ekler.

CMD mi PowerShell mi?

CMD, Windows’un yerleşik komutları ve hızlı teşhis işlemleri için hâlâ değerlidir. Nesne tabanlı veri işleme, toplu yönetim, raporlama ve otomasyon gerektiğinde PowerShell daha uygundur. Ayrıntılı örnekler için PowerShell Komutları rehberine geçebilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Komutu gerekli yönetici yetkisi olmadan çalıştırmak.
• ping sonucunu tek başına servis erişilebilirliği olarak yorumlamak.
• gpupdate /force komutunu GPO troubleshooting yerine kullanmak.
• del, rmdir /s veya taskkill /F gibi destructive seçenekleri hedefi doğrulamadan çalıştırmak.
• Parolayı BAT/CMD dosyalarına düz metin yazmak.

Sonuç

CMD komutları özellikle Windows troubleshooting sırasında hızlı ve her sistemde erişilebilir bir araç seti sunar. En verimli yaklaşım komutları ezberlemek değil; ağ, kullanıcı, servis, Group Policy ve sistem onarımı gibi katmanlara göre hangi komutun hangi soruyu cevapladığını bilmektir.

İlgili Rehberler

• CMD ile Program Kaldırma
• CMD ile Driver Yedek Alma
• Net User ile Yerel Kullanıcı Oluşturma
• PowerShell Komutları